Ruben Terlou

Wie ben je en wat drijft je in het werk dat je doet?

"Ik ben Ruben. Ik ben afgestudeerd als arts en werk inmiddels al meer dan 10 jaar als documentairemaker bij de VPRO. De verhalen die ik maak, zie ik als symbolen voor grote ontwikkelingen in de wereld waar mensen door worden gevormd. Een persoonlijk verhaal van bijvoorbeeld iemand in China kan een symptoom zijn van een maatschappelijk probleem of een grote ontwikkeling in de wereld.

Ik houd er ook van om het perspectief om te draaien. Wij kijken vanuit een westers perspectief, terwijl een groot deel van de wereld anders kijkt. Het is niet verkeerd om dat te leren begrijpen. Het gaat uiteindelijk om mensen zoals jij en ik. Mensen die op hun eigen manier omgaan met veranderingen en met de voor- en nadelen van het systeem waarin ze leven. En dat geldt net zo goed voor ons."

Je reist veel en ontmoet mensen in heel verschillende samenlevingen. Welke ervaringen hebben jouw kijk op gezondheid, gemeenschap en menselijke waardigheid gevormd?

"Wat je in elk domein van de samenleving in China ziet, is dat het een veel collectiever georiënteerde cultuur is. Niet alleen door het politieke systeem, maar juist door wat in de mensen leeft. Hoe zij samenleven en hoe zij denken.

Chinezen houden veel rekening met de context en hun omgeving. Familie, je bedrijf, je dorp en je rol voor je land betekenen daar veel. Ze zijn zich sterk bewust van de context waarin ze opereren en van de impact van hun handelen op anderen. Dat zie je ook terug in de manier waarop mensen voor elkaar zorgen."

Waar denk je aan als het gaat om medisch-sociale samenwerking?

"Veel problematiek waar wij tegenaan lopen, lopen ze in China ook tegenaan. Denk aan vergrijzing en stijgende kosten. Het is goed om te leren van een plek waar de middelen misschien nog wel beperkter zijn.

In China proberen ze op heel veel manieren de zorg het hoofd te bieden, terwijl die daar veel minder vanzelfsprekend is dan bij ons. Een voorbeeld dat veel indruk op mij heeft gemaakt, staat dichtbij me. Mijn vriendin komt uit China en haar grootvader werd vorig jaar ziek. Er is daar te weinig verpleging, dus familie neemt die zorg op zich. Dat betekent dat er plotsering iemand van de familie 24 uur per dag bij opa moet zijn. En die mantelzorg is daar vanzelfsprekend."

Wat kunnen professionals in het medisch en sociaal domein leren van andere landen of culturen?

"Ik denk dat we kunnen leren van de manier waarop China naar oplossingen zoekt. Ze hebben daar veel regels, maar zijn ook goed in het tijdelijk loslaten van bepaalde regels, op een bepaalde plek voor een bepaalde tijd. Dat stelt hen in staat te experimenteren en daarvan te leren. Ze kunnen op hoge snelheid experimenteren, daar lessen uit trekken en weer doorgaan."

Wat hoop je dat deelnemers meenemen uit het congres als geheel, en uit jouw bijdrage?

"Wat ik leuk zou vinden is om die dag en in de workshop te kijken naar de aannames die we hebben over de zorg in Nederland. Als we die eens loslaten: hoe zouden we het dan inrichten? Hoe zou het wél kunnen werken? We kunnen benoemen wat er misgaat, maar volgens mij is het veel interessanter om ons te buigen over mogelijke oplossingen.

En natuurlijk wil ik daarbij ook kijken of we ons kunnen laten inspireren door het buitenland. Ik denk dat het wisselen van perspectief ons sowieso kan helpen om creatieve oplossingen te vinden. Daarvoor is het buitenland een goede spiegel."