Terugdringen residentiële jeugdhulp

We zetten in op het voorkomen van residentiële jeugdhulp om te zorgen dat jeugdigen die jeugdhulp nodig hebben ook dan zo thuis mogelijk kunnen opgroeien. Waar residentiële jeugdhulp toch nodig is gaan we deze verder transformeren naar een zo thuis mogelijke, regionaal georganiseerde kleinschalige vorm. Want kleinschaligheid biedt meer kans op een veilig en positief leefklimaat, maatwerk en onvoorwaardelijk wonen. Daarover gaat dit thema.

Deel deze pagina:

Ambitie

Minder uithuisplaatsingen en waar nodig gebeurt dit 'zo thuis mogelijk'.

Doel

Voorkomen dat kinderen geplaatst worden in de residentiële jeugdhulp:

  • Alternatieve vormen van zorg (mede) om uithuisplaatsingen te voorkomen.

  • Het aantal residentiële plaatsingen is gedaald.

Residentiële plaatsingen vinden plaats in kleinschalige regionaal georganiseerde vormen:

  • Toereikend aantal kleinschalige voorzieningen (in 2025 werkt gesloten jeugdhulp kleinschalig).

  • Daling capaciteit grootschalige voorzieningen.

Gesloten residentiële plaatsingen vinden plaats in kleinschalige regionaal georganiseerde vormen met zo min mogelijk vrijheidsbeperkende maatregelen:

  • Passende jeugdhulp voor jeugdigen die ook bescherming en veiligheid nodig hebben.

  • Het gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen is afgenomen.

  • In 2030 zo dichtbij mogelijk nul gesloten plaatsingen.

Acties voor gemeenten

  1. Er wordt geïnvesteerd door accounthoudende jeugdregio’s en gemeenten in alternatieve zorg (mede) ter voorkoming van uithuisplaatsingen.

  2. Gemeenten hebben stevige lokale teams met specialistische expertise nabij.

  3. Er wordt ingezet op kleinschalige, regionaal georganiseerde vormen. De coördinerende gemeenten vraagt hiervoor uitkering aan en maakt plannen.

  4. De randvoorwaarden moeten op orde: er moeten dus afspraken gemaakt worden over passende tarieven en duurzame financiering.

  5. Er wordt optimaal gebruik gemaakt van het RET (Regionaal Expertise Team) en BEN (Bovenregionaal Expertisenetwerken Jeugd), waar nodig in combinatie met het zorg- en veiligheidshuis) bij complexe casuïstiek.

Meer acties en informatie over het thema ‘Voorkomen residentiële jeugdhulp: zo thuis mogelijk’ vind je op pagina 13 van het Implementatieplan Hervormingsagenda Jeugd.

Kaders, beleid, wet en regelgeving

Tools en ondersteuning

Zie hieronder het belangrijkste ondersteuningsaanbod, dat aansluit bij het thema Hervormingsagenda Jeugd.

Handreiking

Kostprijsonderzoek kleinschalige woonvoorzieningen jeugdhulp

Kostprijsonderzoek kleinschalige woonvoorzieningen jeugdhulp

Instrument

Dossier Af- en ombouw gesloten jeugdhulp

De laatste jaren werd steeds duidelijker welke ongewenste gevolgen gesloten jeugdhulp heeft voor jongeren en gezinnen.

Instrument

Handreiking afbouw en sluiting residentiële jeugdhulp

Rapport van het Verwey-Jonker-Instituut over een handreiking voor de afbouw en sluiting van residentiële jeugdhulp. Dit is jeugdhulp buiten het eigen gezin.

Ondersteuning

Regio Flevoland - Versnellingsteam als halt tegen uithuisplaatsingen (VNG, 2024)

In het eerste jaar wist het Flevolandse Versnellingsteam al 65 kinderen, zo nodig ambulant ondersteund, veilig thuis te houden of bij hun gezin terug te plaatsen.

Praktijkvoorbeelden

Deze praktijkvoorbeelden bieden extra inspiratie en informatie bij het thema Uitvoering van Hervormingsagenda Jeugd.

Thuis voor Noordje: de best passende zorg voor kwetsbare jongeren in Noord-Holland

Thuis voor Noordje helpt jongeren thuis en op hun eigen school te blijven door samenwerking tussen zorg, gemeenten en onderwijs.

Dossier Af- en ombouw gesloten jeugdhulp (NJI)

Welke alternatieven zijn er voor JeugdzorgPlus? Hoe zorgen we voor een passend hulpaanbod en goed onderwijs voor kinderen en jongeren met ernstige en complexe problemen?

Gemeente Geldrop-Mierlo (VNG, 2024)

De transformatie van de gesloten jeugdzorg naar kleinschalige woonvoorzieningen voor uithuisgeplaatste kinderen is in volle gang. Een goede ontwikkeling.

Krijg ondersteuning van een regioadviseur

Wil je hulp bij het inrichten van het sociaal domein? Of beter leren samenwerken? Onze regioadviseurs staan voor je klaar. Met een berg praktijkkennis kunnen ze goed inschatten wat werkt - wat je hulpvraag ook is. 


Mede mogelijk gemaakt door: